แนวคิดเรื่องการจัดรูปที่ดินเพื่อการพัฒนาพื้นที่
 

            การจัดรูปที่ดินเพื่อการพัฒนาพื้นที่ เป็นวิธีหนึ่งในการพัฒนาที่ดินเพื่อพัฒนาหรือปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานของเมืองและเพิ่มมูลค่าการใช้ประโยชน์ที่ดินในบริเวณนั้นๆ โดยไม่จำเป็นต้องใช้วิธีการเวนคืนที่ดิน แต่ใช้วิธีรวบรวมที่ดินหลายๆ แปลงมารวมกันเป็นแปลงใหญ่แล้ววางผังจัดรูปที่ดินใหม่ ที่เรียกว่า “การจัดรูปแปลงที่ดินใหม่”

            การดำเนินงานโครงการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ หมายถึง การพัฒนาและปรับปรุงพื้นที่แห่งใดแห่งหนึ่งของชุมชนเมืองโดย

-         จัดสร้างบริการพื้นฐานของเมืองตามแผนผังแม่บทโดยวิธีการปันส่วนที่ดิน เพื่อจัดทำสาธารณูปโภค สาธารณูปการ

-         จัดหาเงินทุนในการดำเนินโครงการซึ่งได้มาจากพื้นที่จัดหาประโยชน์

ทั้งนี้แปลงที่ดินทั้งหมดจะถูกจัดรูปแปลงใหม่ ตามผังแม่บท และแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินและกรรมสิทธิที่ดินจะถูกโอนให้แก่เจ้าของที่ดินที่ได้รับการจัดรูปแปลงใหม่อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

การจัดรูปแปลงที่ดินใหม่  คือ

การดำเนินการให้แปลงที่ดินที่อยู่ในพื้นที่ของโครงการจัดรูปที่ดินเพื่อการพัฒนาพื้นที่ ถูกจัดแบ่งและคืนให้แก่เจ้าของเดิม หลังจากจัดรูปแปลงใหม่และรวบรวมแปลงที่ดินทั้งหมดแล้ว ตามผังโครงการและแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน

แปลงที่ดินหลังการจัดรูปแปลงที่ดินใหม่   คือ
แปลงที่ดินที่ถูกจัดแบ่งคืนให้หลังการจัดรูปแล้ว

การกำหนดรูปแปลงที่ดินใหม่  คือ
การโอนกรรมสิทธิอย่างถูกต้องตามกฎหมาย  กรรมสิทธิต่าง ๆ บนที่ดินเดิมจะถูกโอนต่อให้แก่แปลงที่ดินที่จัดรูปแล้ว

การปันส่วนที่ดิน  หรือเรียกง่าย ๆ ว่า การปันส่วน  คือ
เจ้าของที่ดินจะสละที่ดินบางส่วนของตนเพื่อนำมาเข้าร่วมโครงการ ในกระบวนการจัดรูปแปลงที่ดินใหม่ เจ้าของที่ดินจะต้องปันส่วนที่ดินในสัดส่วนที่เป็นธรรม และเสมอภาคกันเพื่อนำที่ดินที่ปันส่วนดังกล่าวไปใช้ประโยชน์ดังนี้ คือ

-         เพื่อเป็นพื้นที่สำหรับบริการพื้นฐานของเมืองหรือสาธารณูปโภค สาธารณูปการ เช่น ถนน สวนสาธารณะ  ที่ว่าง  และคลอง  เป็นต้น

-         เพื่อเป็นพื้นที่จัดหาประโยชน์ หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า พื้นที่สงวนไว้เพื่อจัดหาประโยชน์  โดยการขายเพื่อนำเนินมาใช้เป็นทุนสำหรับค่าใช้จ่ายในการดำเนินโครงการ   การปันส่วน   ข้อแรกเป็นพื้นที่บริการพื้นฐานของเมือง และข้อหลังเป็นพื้นที่สงวนไว้เพื่อจัดหาประโยชน์

ภาพแสดง   รูปแบบการพัฒนาพื้นที่ด้วยวิธีการจัดรูปที่ดิน  โดยแสดงภาพก่อน และหลังการจัดรูปที่ดิน
 

ก่อนการจัดรูปที่ดิน	หลังการจัดรูปที่ดิน